Zdrowie w naturze – czyli co na jesień?

19 września 2016

Autor: Magdalena Pawlak

W zbliżającym się wielkimi krokami sezonie jesiennym, na szczególną uwagę zasługują warzywa. Mają one nie tylko wartościowe składniki, ale większość nas ceni sobie również ich walory smakowe. Można z nich przygotować prawdziwie rozgrzewające dania, które w czasie jesiennych chłodów są idealnym rozwiązaniem.

Jesienią w Twojej kuchni powitaj:
Dynię – należy do licznej rodziny dyniowatych, a 100g tego warzywa dostarcza prawie 100% dziennego zapotrzebowania na witaminę A, która znajduje się w dyni w postaci beta – karotenu. Dynia to dobre źródło witaminy C, która uszczelnia naczynia krwionośne, błonnika pokarmowego działającego korzystnie na układ trawienny, witamin z grupy B oraz potasu i magnezu. W dyni znajduje się też luteina – substancja chroniąc wzrok. Świeżą dynię można kupić tylko jesienią i wczesną zimą. Te najsmaczniejsze i najbardziej delikatne ważą ok. 2-3kg. Najlepiej przechowywać dynię w lodowce nie dłużej niż tydzień. Z każdej dyni przed spożyciem należy usunąć pestki i miąższ, a pozostałą część wystarczy pokroić na małe kawałki i przyrządzić danie. Jakie? Można ugotować zupę krem z dyni, dodać obraną startą dynie do ciasta naleśnikowego, przyrządzić sos do makaronu z dyniowego puree z odrobiną parmezanu lub udusić kawałki dyni z papryką, ziołami i podawać z mięsem.

Przybij piątkę z:
Kapustą – występuje w czterech podstawowych odmianach (biała, włoska, pekińska i czerwona). Jest nie tylko źródłem witamin C, przez co wzmacnia układ odpornościowy, ale też błonnika pokarmowego. Zawiera również indole – fitozwiązki chroniące przed działaniem wolnych rodników, zmniejszające ryzyko wystąpienia nowotworu piersi, prostaty czy okrężnicy. Jesienią można kupić też kapustę włoską. Warto zwracać uwagę na liście, nigdy nie powinny być powiędnięte, a główka kapusty ciężka. Wszystkie odmiany można przechowywać w lodówce, jednak przed włożeniem nie należy płukać liści. Kapusta pekińska, która jest najbardziej delikatna może być przechowywana w ten sposób do 7 dni, te bardziej odporne odmiany, nawet 2 tygodnie. Ma wiele zastosowań w kuchni. Duża porcja surówki z kwaszonej kapusty z dodatkiem papryki i świeżych ziół dostarczą sporej dawki witamin, a rozgrzewający kapuśniak na wywarze z warzyw będzie idealnym posiłkiem na nadchodzące jesienne chłody. Gotowana kapusta to również idealny dodatek do mięs i pierogów.

Zaprzyjaźnij się z:
Kalafiorem – bliski krewniak kapusty i podobnie jak ona dostarcza spore ilości witamin C. Poza tym to dobre źródło kwasu foliowego, błonnika pokarmowego oraz fitozwiązków o działaniu przeciwnowotworowym. Ma wielu zwolenników i choć szczyt sezonu na te warzywo przypada właśnie jesienią, jest dostępny przez cały rok. Wybierając kwiat kalafiora warto zwrócić uwagę czy ma kremową, jednolitą barwę. Należy unikać tych o brązowym zabarwieniu, co może świadczyć o tym, że kwiat kalafiora jest stary i po przyrządzeniu będzie nieprzyjemny w smaku. Najlepiej kupować kalafior z liśćmi, które chronią miąższ przed mechanicznymi uszkodzeniami. Te warzywa nie nadają się do długiego przechowywania. Jeśli chcesz przychować go w lodówce, włóż kalafiora do perforowanej torby bez uprzedniego płukania i przechowuj nie dłużej niż 2 dni. To popularne warzywo dobrze komponuje się z wieloma innymi składnikami: sosem winegret, sosem musztardowym, przyprawą curry czy jogurtem naturalnym i ziołami.

Nie trać z oczu:
Papryki – nie jest kaloryczna, za to bardzo bogata w przeciwutleniacze: witaminę C, beta – karoten oraz kwas foliowy. Witaminy te chronią organizm nie tylko przed działaniem wolnych rodników, ale są też potrzebne do wzmocnienia systemu odpornościowego. Papryka jest też dobrym źródłem witaminy B6, która uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu, działa przeciwbakteryjnie, reguluje ciśnienie, poprawia działanie układu krążenia oraz pobudza perystaltykę jelit. Papryka jest dostępna cały rok, ale jesienią ta krajowa, jest najbardziej wartościowa. Pamiętaj by wybierać zawsze te warzywa o jędrnej, lśniącej skórce bez pęknięć. Nie należy wybierać papryki, której ogonek pokryty jest nalotem. Strąki papryki powinno się przechowywać luzem w lodówce od 5-7 dni. Paprykę można jeść na surowo – to bardzo dobre, soczyste warzywo, idealne jako dodatek do surówek. Ma zdecydowany smak i zapach. Gotowana, duszona, faszerowana, grillowana, w każdej postaci smakuje dobrze.

Pamiętaj o:
Burakach – to słodkie warzywo o barwie ciemnoczerwonej, jednak nie zawiera dużo kalorii. Buraki są bardzo bogate w witaminy, składniki mineralne i błonnik pokarmowy. Znajdziesz tam szczególnie dużo kwasu foliowego. Witamina ta pobudza układ nerwowy i dba o dobre samopoczucie, co jest bardzo istotne podczas jesiennych wieczorów. Buraki zawierają też spore ilości potasu i magnezu, które to aktywują wiele enzymów biorących udział w przebiegu ważnych reakcji biochemicznych w organizmie. Żelazo, w które obfitują buraki jest niezbędne w tworzeniu hemoglobiny – czerwonego barwnika krwi. Zwłaszcza jesienią i zimą wybrane na bazarku buraki powinny być twarde, jędrne i bez plam. Te warzyw nie są trudne w przechowywaniu. Te warzywa doskonale smakują zarówno na gorąco w postaci zupy lub jako dodatek do głównego dania, np. buraczki zasmażane oraz na zimno – jako dodatek do sałatek czy marynat.

Każda pora roku ma do zaoferowania coś dobrego w twojej kuchni i codziennej diecie. Dlatego wybierając produkty zwracaj uwagę na ich sezonowość, wówczas masz pewność, że są najbardziej wartościowe.